Artritis in de knie: oorzaken, vormen en de behandelmogelijkheden van nu

Artritis betekent ontsteking van een gewricht. De knie wordt vaker getroffen dan bijna elk ander gewricht, omdat die bij elke stap het lichaamsgewicht draagt en duizenden keren per dag buigt. Binnenin bedekt glad kraakbeen de uiteinden van dijbeen en scheenbeen, en een dun slijmvlies (het synovium) maakt vocht aan dat de beweging soepel houdt.

Artritis in de knie ontstaat meestal door een combinatie van factoren en niet door één duidelijke oorzaak. De meest voorkomende zijn:

• Leeftijd en slijtage – kraakbeen wordt met de jaren minder veerkrachtig;
• Overgewicht – elke extra kilo verhoogt de belasting van de knie bij lopen en op de trap;
• Eerdere blessures – meniscusscheuren, bandletsels en breuken dicht bij het gewricht verhogen het risico jaren later;
• Auto-immuunziekten – bij reumatoïde artritis of artritis psoriatica valt het afweersysteem het gewrichtsslijmvlies aan;
• Stofwisselingsstoornissen – bij jicht zetten zich urinezuurkristallen af in het gewricht;
• Infecties – bacteriën kunnen via het bloed of een wond in het gewricht komen, en sommige infecties elders in het lichaam lokken een reactieve artritis uit;
• Erfelijkheid en beenstand – familiegeschiedenis, O- of X-benen en herhaald zwaar werk of sport.

Knieartrose komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, vooral na de overgang.

In dezelfde knie kunnen meerdere processen samengaan, bijvoorbeeld artrose die zich ontwikkelt na jaren van ontstekingsreuma. Daarom gaat een nauwkeurige diagnose vooraf aan elk behandelplan.

Veelvoorkomende klachten

• pijn bij lopen, op de trap of bij opstaan, en bij ontstekingsvormen ook in rust en 's nachts;
• stijfheid in de ochtend of na lang zitten;
• zwelling, warmte en soms roodheid van het gewricht;
• knarsen of kraken, het gevoel dat de knie doorzakt of op slot schiet;
• moeite om het been te buigen of helemaal te strekken.

Basismaatregelen voor iedereen

Bij elke vorm zetten richtlijnen beweging op de eerste plaats: de bovenbeenspieren versterken, gewrichtsvriendelijke activiteiten zoals fietsen of zwemmen en de knie in beweging houden. Afvallen bij overgewicht vermindert de belasting van het gewricht. Een fysiotherapeut kan oefeningen opstellen, en goede schoenen of een wandelstok kunnen op slechte dagen helpen.

Een operatie wordt meestal overwogen als pijn en functieverlies ernstig blijven ondanks andere behandelingen. Mogelijkheden zijn een artroscopie bij bepaalde mechanische problemen, een osteotomie bij jongere patiënten om de belasting weg te leiden van een versleten deel van het gewricht, en een gedeeltelijke of totale knieprothese bij gevorderde artrose. Het besluit wordt samen met een orthopedisch chirurg genomen na afweging van voordelen en risico's.

Artritis verloopt vaak in golven, met rustiger periodes en opvlammingen. U kunt ervoor zorgen dat opvlammingen minder vaak voorkomen:

• blijf elke dag actief en doe de oefeningen die uw fysiotherapeut aanraadt;
• houd een gezond gewicht;
• warm op voor het sporten en vermijd plotselinge sprongen in trainingsbelasting;
• neem de voorgeschreven behandeling voor ontstekingsreuma of jicht trouw in en stop er nooit zelf mee;
• beperk bij jicht alcohol en de voedingsmiddelen die aanvallen uitlokken, zoals uw arts adviseert;
• ga tijdig naar de arts als er een nieuw patroon van pijn of zwelling ontstaat.

City Medical Centre werkt met internationale patiënten. Het eerste consult is gratis en kan online plaatsvinden: stuur uw röntgenfoto's, MRI- of echo-uitslagen met een korte beschrijving van uw klachten, en een arts beoordeelt ze. Als PRP of SVF past bij de vorm en het stadium van uw artritis, legt de arts het plan uit en noemt hij de kosten, die daarna in het contract worden vastgelegd. Een persoonlijke coördinator begeleidt u van het eerste bericht tot de controlebezoeken, en uitslagen en vragen kunt u via WhatsApp sturen. Meer informatie vindt u op de pagina over artritisbehandeling.

• AAOS OrthoInfo — Arthritis of the knee
• NHS — Arthritis
• NHS — Septic arthritis