Łysienie bez tajemnic: od rodzajów i przyczyn po diagnostykę i możliwości leczenia

Czym jest łysienie i jakie są jego główne rodzaje

Łysienie oznacza częściową lub całkowitą utratę włosów. Może być przejściowe albo długotrwałe i dotyczyć zarówno skóry głowy, jak i innych okolic ciała, na których rosną włosy. Nie każdy rodzaj przebiega tak samo, dlatego lekarz najpierw ustala, z którym ma do czynienia.

Łysienie androgenowe

Najczęstszy rodzaj, nazywany też łysieniem typu męskiego lub żeńskiego. Odpowiadają za nie głównie predyspozycje genetyczne i działanie androgenów na mieszki włosowe. U mężczyzn zaczyna się zwykle w kątach czołowych i na czubku głowy, u kobiet częściej objawia się stopniowym przerzedzeniem na szczycie głowy.

Łysienie plackowate

Choroba autoimmunologiczna, w której na skórze głowy lub ciała pojawiają się jedno lub kilka okrągłych, gładkich ognisk bez włosów. Może zacząć się w każdym wieku i czasem współistnieje z innymi chorobami autoimmunologicznymi.

Łysienie telogenowe

Przejściowe nasilenie wypadania włosów, które często pojawia się po stresie fizycznym lub emocjonalnym, porodzie, ciężkiej chorobie albo operacji. Zwykle jest odwracalne: włosy odrastają, gdy czynnik wywołujący minie.

Łysienie bliznowaciejące

Rzadki rodzaj, w którym mieszki włosowe ulegają zniszczeniu i zostają zastąpione tkanką bliznowatą, więc utrata włosów w tym miejscu jest trwała. Przyczyną mogą być zapalne choroby skóry, zakażenia albo urazy skóry głowy.

Łysienie z pociągania

Utrata włosów spowodowana długotrwałym napięciem mieszków, na przykład przez ciasne kucyki, warkocze czy doczepy. Zwykle jest odwracalne, jeśli fryzurę zmieni się odpowiednio wcześnie.

Czynniki sprzyjające wypadaniu włosów

Utrata włosów często wynika z kilku czynników działających jednocześnie. Ich znajomość pomaga lekarzowi dobrać właściwe postępowanie.

• Genetyka. Szczególnie ważna w łysieniu androgenowym: jeśli bliscy krewni tracili włosy, prawdopodobieństwo jest większe.
• Zmiany hormonalne. Ciąża, menopauza i choroby tarczycy mogą wpływać na wzrost włosów, podobnie jak zmiany poziomu androgenów.
• Choroby. Schorzenia autoimmunologiczne, takie jak łysienie plackowate, niedokrwistość z niedoboru żelaza i niektóre choroby ogólnoustrojowe mogą prowadzić do wypadania włosów.
• Stres fizyczny i emocjonalny. Silny wstrząs, uraz lub duża operacja mogą po kilku miesiącach wywołać przejściowe wypadanie.
• Leki i leczenie. Niektóre leki, na przykład stosowane w chorobach nowotworowych, zapaleniu stawów czy depresji, a także radioterapia w okolicy głowy mogą wpływać na wzrost włosów.
• Uszkodzenia włosów i skóry głowy. Agresywne zabiegi chemiczne, częste używanie gorących urządzeń do stylizacji i ciasne fryzury osłabiają włosy.
• Dieta. Niedobór żelaza, cynku lub witamin z grupy B może przyczyniać się do przerzedzenia.

Jak objawia się łysienie

Rozlane przerzedzenie

Jeden z najczęstszych objawów: włosy stają się rzadsze na całej głowie, zwykle najbardziej widocznie na czubku lub wzdłuż przedziałka. Ponieważ proces postępuje powoli, wiele osób zauważa go dopiero wtedy, gdy ubytek jest już znaczny.

Ogniska miejscowe

Włosy wypadają na wyraźnie ograniczonych obszarach i pozostawiają łyse miejsca, często okrągłe lub owalne. To typowe dla łysienia plackowatego, w którym ogniska mogą pojawić się nagle, czasem z lekkim swędzeniem lub mrowieniem.

Typowe wzorce

• Mężczyźni: linia włosów cofa się w kątach czołowych, a czubek głowy się przerzedza, stopniowo obejmując kolejne obszary.
• Kobiety: równomierne przerzedzenie na szczycie głowy, przy zwykle zachowanej przedniej linii włosów.
• Łysienie bliznowaciejące: utracie włosów może towarzyszyć zaczerwienienie, świąd lub tkliwość skóry głowy.

Zmienić się może też struktura włosów: stają się cieńsze i słabsze. Wypadanie włosów ma też często wymiar emocjonalny, bo odbija się na pewności siebie i samopoczuciu, a to w pełni uzasadniony powód, by szukać pomocy.

Którzy specjaliści mogą pomóc

Gdy wypadanie staje się zauważalne, lepiej pójść do lekarza, niż testować przypadkowe preparaty. W zależności od sytuacji może pomóc kilku specjalistów:

• Dermatolog. Główny specjalista od skóry, włosów i skóry głowy. Ocenia skórę głowy i szuka schorzeń, takich jak łojotokowe zapalenie skóry czy łuszczyca, które mogą przyczyniać się do utraty włosów.
• Endokrynolog. Sprawdza, czy nie ma zaburzeń hormonalnych, w tym problemów z tarczycą i zmian hormonalnych u kobiet.
• Lekarz rodzinny. Przeprowadza ogólne badanie, szuka przyczyn takich jak niedobór żelaza lub witamin i w razie potrzeby kieruje do innych specjalistów.

Leczenie samego wypadania włosów powinien zalecić lekarz po badaniu. Nie zaczynaj przyjmować leków na własną rękę: właściwy wybór zależy od rodzaju łysienia i twojego ogólnego stanu zdrowia.

Jak diagnozuje się nasilone wypadanie włosów

Dokładna diagnoza to podstawa każdego rozsądnego planu, także odpowiedzi na pytanie, czy przeszczep włosów w ogóle ma sens.

1. Badanie i wywiad. Lekarz ocenia zasięg i wzorzec utraty włosów oraz pyta o choroby w rodzinie, przebyte schorzenia, stres, dietę i tryb życia.
2. Badania krwi. Morfologia może wykazać niedokrwistość, a badania hormonów oraz poziomu żelaza, witamin i składników mineralnych pomagają znaleźć inne przyczyny.
3. Trichoskopia. Badanie skóry głowy i mieszków włosowych w powiększeniu za pomocą specjalnej kamery.
4. Biopsja skóry głowy. Wykonywana tylko w niektórych przypadkach, gdy rozpoznanie jest niejasne.
5. Skierowanie. W razie potrzeby możesz zostać skierowany do endokrynologa lub innych specjalistów.

Kiedy w grę wchodzi przeszczep włosów

Na podstawie diagnozy dermatolog układa plan leczenia, który może obejmować leki, zmiany w diecie i trybie życia oraz pielęgnację skóry głowy. Wiele rodzajów łysienia, na przykład łysienie telogenowe czy łysienie z pociągania, może się poprawić, gdy usunie się przyczynę.

Przeszczep włosów rozważa się przede wszystkim przy ustabilizowanym łysieniu androgenowym, gdy w okolicy dawczej z tyłu i po bokach głowy jest wystarczająco dużo zdrowych włosów. Metodę FUE stosuje się przy łysieniu androgenowym, a połączenie FUE i DHI przy łysieniu androgenowym oraz do zagęszczenia przerzedzonych obszarów. Przeszczep nie jest odpowiedni przy łysieniu całkowitym, gdy nie ma włosów dawczych, i zwykle nie wykonuje się go, gdy łysienie plackowate jest aktywne. Nie leczy też przyczyny wypadania włosów, dlatego dalsza opieka lekarza pozostaje ważna. Więcej przeczytasz na stronie o przeszczepie włosów.

Konsultacja w City Medical Centre

City Medical Centre przyjmuje pacjentów z zagranicy. Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i może odbyć się online: prześlij zdjęcia włosów i okolicy dawczej, opisz, jak rozwijało się wypadanie włosów, i dołącz wyniki badań, jeśli je masz. Lekarz ocenia, czy przeszczep jest wskazany, i podaje koszt, który następnie zapisuje się w umowie. Osobisty koordynator jest z tobą od pierwszej wiadomości aż do końca rekonwalescencji, a zdjęcia i pytania możesz wysyłać przez WhatsApp. Więcej informacji znajdziesz na stronie o przeszczepie włosów.

Najczęstsze pytania

Jaki rodzaj łysienia występuje najczęściej?

Łysienie androgenowe, nazywane też łysieniem typu męskiego lub żeńskiego. Wiąże się z genetyką i działaniem androgenów na mieszki włosowe. U mężczyzn obejmuje zwykle kąty czołowe i czubek głowy, a u kobiet powoduje raczej rozlane przerzedzenie na szczycie głowy.

Czy łysienie jest zawsze trwałe?

Nie. Łysienie telogenowe i łysienie z pociągania często ustępują po usunięciu przyczyny, a łysienie plackowate może pojawiać się i znikać. Łysienie bliznowaciejące natomiast niszczy mieszki włosowe w zajętym miejscu. Lekarz ustali rodzaj łysienia po badaniu.

Do jakiego lekarza pójść z wypadaniem włosów?

Zacznij od dermatologa, który specjalizuje się w chorobach skóry, włosów i skóry głowy. W zależności od wyników możesz zostać skierowany także do endokrynologa lub lekarza rodzinnego na badania krwi i sprawdzenie hormonów, żelaza oraz witamin.

Czy przeszczep włosów może pomóc przy łysieniu?

Może pomóc przy ustabilizowanym łysieniu androgenowym, gdy jest wystarczająco dużo włosów dawczych. Nie jest odpowiedni przy łysieniu całkowitym, gdy włosów dawczych brak, i zwykle nie wykonuje się go przy aktywnym łysieniu plackowatym. Decyzję podejmuje lekarz po ocenie skóry głowy.

Jakie badania wykonuje się przy nasilonym wypadaniu włosów?

Zwykle badanie skóry głowy, wywiad lekarski, badania krwi w kierunku niedokrwistości, hormonów, żelaza i witamin oraz trichoskopię, czyli ocenę mieszków włosowych w powiększeniu. Biopsję skóry głowy wykonuje się tylko wtedy, gdy rozpoznanie nadal jest niejasne.