Włosy po chemioterapii: dlaczego wypadają, jak odrastają i jak sobie z tym radzić

Dlaczego chemioterapia wpływa na włosy

Chemioterapia ma działać na komórki, które szybko się dzielą, tak jak komórki nowotworowe. Szybko dzielą się jednak także niektóre zdrowe komórki, w tym komórki mieszka włosowego, które wytwarzają włos. Gdy leczenie na nie wpływa, włosy słabną i wypadają. Nazywa się to łysieniem wywołanym chemioterapią.

Włosy przechodzą cykle wzrostu i spoczynku, a większość włosów na głowie jest w danym momencie w aktywnej fazie wzrostu. Wiele leków stosowanych w chemioterapii działa najsilniej właśnie na mieszki w tej fazie, dlatego wypadanie bywa nagłe i rozległe. Utrata włosów zaczyna się często kilka tygodni po rozpoczęciu leczenia i może obejmować także brwi, rzęsy oraz owłosienie ciała.

Dlaczego każdy przechodzi to inaczej

To, ile włosów wypadnie, zależy od wielu czynników: konkretnych leków, ich dawki i schematu podawania, innych terapii prowadzonych w tym samym czasie oraz różnic indywidualnych. Niektóre leki powodują tylko niewielkie przerzedzenie, inne prowadzą do całkowitej utraty włosów. Nie każde leczenie onkologiczne w ogóle powoduje wypadanie włosów.

Twój zespół onkologiczny wie, jakie leki otrzymasz, i może powiedzieć, czego się spodziewać. Zadanie tego pytania przed rozpoczęciem leczenia pomaga wielu osobom się przygotować, na przykład wcześniej skrócić włosy, wybrać perukę albo nakrycie głowy.

Co może ograniczyć utratę włosów w trakcie leczenia

Nie zawsze da się zapobiec wypadaniu włosów, ale niektóre sposoby mogą je ograniczyć lub ułatwić radzenie sobie z nim. Wszystkie trzeba omówić z zespołem onkologicznym, bo nie każda metoda pasuje do każdego nowotworu i każdego leczenia.

Chłodzenie skóry głowy

Chłodzenie skóry głowy polega na stosowaniu zimnego czepka lub systemu chłodzącego podczas wlewów chemioterapii. Zimno zwęża naczynia krwionośne skóry głowy, więc do mieszków może docierać mniej leku. U części osób i przy części terapii może to ograniczyć utratę włosów, ale nie działa u wszystkich, nie jest odpowiednie przy każdym nowotworze i schemacie leczenia, a do tego bywa niekomfortowe. O tym, czy jest wskazane, decyduje onkolog.

Delikatna pielęgnacja włosów

• używaj łagodnego szamponu i letniej wody;
• czesz włosy delikatnie miękką szczotką i unikaj ciasnych fryzur;
• ogranicz suszarki, prostownice i inną stylizację na gorąco;
• w trakcie chemioterapii i krótko po niej unikaj farbowania, trwałej ondulacji i innych agresywnych zabiegów chemicznych;
• chroń skórę głowy przed słońcem i zimnem kapeluszem lub chustą, a na odsłoniętą skórę nakładaj krem z filtrem zgodnie z zaleceniami.

Odżywianie

Zbilansowana dieta z odpowiednią ilością białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B wspiera ogólny stan zdrowia, w tym włosy. Suplementy mogą jednak wchodzić w interakcje z leczeniem onkologicznym. Nie zaczynaj przyjmować żadnych suplementów ani nie zmieniaj znacząco diety bez wcześniejszej rozmowy z onkologiem.

Jak włosy odrastają po leczeniu

U większości osób łysienie wywołane chemioterapią jest przejściowe. Włosy zaczynają zwykle odrastać w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy po ostatnim cyklu leczenia. Na początku mogą być bardzo cienkie i miękkie, a z czasem stopniowo grubieją.

Nowe włosy mogą różnić się od dawnych: bywają bardziej kręcone lub prostsze, mają inny kolor albo inną strukturę. U wielu osób te zmiany są przejściowe i w kolejnych miesiącach włosy często stają się podobne do tych sprzed leczenia, choć czasem różnice pozostają.

W czasie odrastania nadal dbaj o włosy delikatnie. Unikaj zabiegów chemicznych, dopóki włosy i skóra głowy się nie zregenerują, a lekarz się na nie nie zgodzi. Niektóre osoby wolą w tym okresie nosić krótkie włosy, aż się wyrównają.

Kiedy zapytać lekarza

U niewielkiej części osób włosy odrastają rzadsze niż wcześniej albo w niektórych miejscach nie wracają w pełni, a niektóre terapie hormonalne stosowane po chemioterapii również mogą powodować przerzedzenie. Jeśli wiele miesięcy po zakończeniu leczenia odrastanie wydaje się bardzo powolne, nierównomierne albo go brak, porozmawiaj o tym z zespołem onkologicznym. Może on skierować cię do dermatologa, który poszuka przyczyny; mogą nią być czynniki poddające się leczeniu, takie jak problemy z tarczycą czy niedobór żelaza.

Wsparcie emocjonalne

Utrata włosów może wpływać na poczucie własnej wartości, poczucie prywatności i chęć wychodzenia z domu. Takie uczucia są częste i w pełni zrozumiałe. Pomóc może rozmowa z psychologiem, grupa wsparcia lub kontakt z osobami, które przeszły to samo. Wiele szpitali i organizacji pacjentów onkologicznych doradza w wyborze peruk, nakryć głowy i makijażu brwi oraz rzęs.

Warto pamiętać, że utrata włosów nie świadczy o twojej sile ani o skuteczności leczenia. To skutek uboczny, który u większości osób mija.

Współpraca z zespołem medycznym

Każdy pacjent jest inny, a to, co pomaga jednej osobie, może nie pasować drugiej. Bądź w stałym kontakcie z onkologiem i pielęgniarkami: pytaj, jak twoje leki mogą wpłynąć na włosy, czy chłodzenie skóry głowy wchodzi w grę, jakie kosmetyki są bezpieczne i kiedy możesz wrócić do farbowania lub stylizacji. Każdą decyzję o zabiegach na skórze głowy w trakcie leczenia onkologicznego lub po nim należy podejmować razem z onkologiem.

Konsultacja w City Medical Centre

Po chemioterapii włosy zwykle odbudowują się same i w większości przypadków żaden zabieg nie jest potrzebny. Przeszczep włosów nie jest metodą leczenia łysienia wywołanego chemioterapią. Można o nim rozmawiać tylko w szczególnych sytuacjach, na przykład gdy długo po zakończeniu leczenia włosy w niektórych miejscach nie odrosły albo gdy występuje łysienie androgenowe niezwiązane z chemioterapią, i wyłącznie po potwierdzeniu przez onkologa, że jest to bezpieczne. City Medical Centre przyjmuje pacjentów z zagranicy, a pierwsza konsultacja jest bezpłatna i może odbyć się online. Jeśli onkolog się zgadza, możesz wysłać zdjęcia i pytania przez WhatsApp, a lekarz wyjaśni, czy przeszczep jest w ogóle wskazany; o koszcie rozmawia się dopiero po tej ocenie i zapisuje się go w umowie, a osobisty koordynator jest z tobą przez cały czas. O samym zabiegu przeczytasz na stronie o przeszczepie włosów.

Najczęstsze pytania

Czy moje włosy odrosną po chemioterapii?

U większości osób tak. Włosy zaczynają zwykle odrastać w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy po ostatnim cyklu leczenia. Na początku mogą być cieńsze, bardziej kręcone lub mieć inny kolor, a w kolejnych miesiącach często stają się podobne do tych sprzed leczenia.

Czy chłodzenie skóry głowy zapobiega wypadaniu włosów?

U części osób i przy części schematów chemioterapii może ograniczyć utratę włosów, ale nie działa u wszystkich i nie jest odpowiednie przy każdym nowotworze czy leczeniu. O tym, czy możesz z niego skorzystać, decyduje onkolog.

Czy mogę farbować włosy, gdy zaczną odrastać?

Zwykle zaleca się poczekać, aż nowe włosy i skóra głowy się zregenerują, bo skóra może być wrażliwa, a włosy delikatne. Zapytaj zespół onkologiczny, kiedy będzie to bezpieczne, a gdy zaczniesz ponownie, wybieraj łagodne produkty.

Co, jeśli włosy nie odrastają prawidłowo?

Jeśli wiele miesięcy po zakończeniu leczenia odrastanie jest bardzo powolne, nierównomierne albo go brak, powiedz o tym zespołowi onkologicznemu. Może skierować cię do dermatologa, który poszuka przyczyny, także takiej, którą da się leczyć. Każdy zabieg najpierw omów z onkologiem.

Czy po chemioterapii wykonuje się przeszczep włosów?

Rzadko. Włosy zwykle odrastają samoistnie, więc przeszczep nie jest standardową częścią powrotu do zdrowia. Można go rozważyć tylko wtedy, gdy niektóre miejsca nie odbudowały się długo po leczeniu, albo przy niezwiązanym z nim łysieniu androgenowym, i wyłącznie za zgodą onkologa.