Haar na chemotherapie: waarom het uitvalt, hoe het teruggroeit en hoe u ermee omgaat

Waarom chemotherapie het haar aantast

Chemotherapie is bedoeld om in te werken op cellen die zich snel delen, zoals kankercellen. Ook sommige gezonde cellen delen zich snel, waaronder de cellen in het haarzakje die het haar aanmaken. Worden die cellen getroffen, dan wordt het haar zwak en valt het uit. Dit heet haaruitval door chemotherapie.

Haar doorloopt cycli van groei en rust, en het merendeel van de haren op de hoofdhuid zit op elk moment in de actieve groeifase. Veel chemotherapeutische middelen werken het sterkst op haarzakjes in die fase, en daarom kan de uitval plotseling en uitgebreid zijn. De haaruitval begint vaak een paar weken na de start van de behandeling en kan ook de wenkbrauwen, de wimpers en het lichaamshaar treffen.

Waarom de ervaring per persoon verschilt

Hoeveel haar er uitvalt, hangt van veel factoren af: de specifieke middelen, de dosis en het schema, andere behandelingen die tegelijk worden gegeven en individuele verschillen. Sommige middelen geven alleen wat dunner haar, andere leiden tot volledig haarverlies. En niet elke behandeling van kanker veroorzaakt überhaupt haaruitval.

Uw oncologisch team weet welke middelen u krijgt en kan u vertellen wat u kunt verwachten. Wie die vraag stelt voordat de behandeling begint, kan zich beter voorbereiden, bijvoorbeeld door vooraf voor een korter kapsel, een pruik of een hoofddeksel te kiezen.

Wat haaruitval tijdens de behandeling kan beperken

Haaruitval is niet altijd te voorkomen, maar sommige benaderingen kunnen haar beperken of makkelijker hanteerbaar maken. Bespreek ze allemaal met het oncologisch team, want niet elke mogelijkheid past bij elke soort kanker of behandeling.

Hoofdhuidkoeling

Bij hoofdhuidkoeling wordt tijdens de chemokuren een koelkap of koelsysteem gebruikt. Door de kou vernauwen de bloedvaten in de hoofdhuid, zodat er mogelijk minder van het middel de haarzakjes bereikt. Bij sommige mensen en sommige behandelingen kan dat de haaruitval beperken, maar het werkt niet bij iedereen, het is niet geschikt voor alle vormen van kanker of alle behandelschema's, en het kan onaangenaam zijn. Of het voor u geschikt is, beslist uw oncoloog.

Milde haarverzorging

• gebruik een milde shampoo en lauw water;
• borstel voorzichtig met een zachte borstel en vermijd strakke kapsels;
• beperk föhns, stijltangen en ander stylen met hitte;
• vermijd verven, permanenten en andere agressieve chemische behandelingen tijdens en kort na de chemotherapie;
• bescherm de hoofdhuid met een muts of sjaal tegen zon en kou, en gebruik zonnebrandcrème op onbedekte huid zoals geadviseerd.

Voeding

Een evenwichtig eetpatroon met genoeg eiwitten, ijzer, zink en B-vitaminen ondersteunt de algemene gezondheid, en daarmee ook het haar. Supplementen kunnen echter een wisselwerking hebben met de behandeling van kanker. Begin dus niet met een supplement en verander uw eetpatroon niet ingrijpend zonder eerst met uw oncoloog te overleggen.

Hoe het haar na de behandeling teruggroeit

Bij de meeste mensen is haaruitval door chemotherapie tijdelijk. Het haar begint meestal binnen enkele weken tot enkele maanden na de laatste behandeling weer te groeien. In het begin is het vaak heel fijn en zacht, en geleidelijk wordt het dikker.

Het nieuwe haar kan anders zijn dan vroeger: krulliger of steiler, met een andere kleur of structuur. Bij veel mensen zijn die veranderingen tijdelijk, en in de maanden daarna gaat het haar vaak weer meer op het oude haar lijken, al blijven er soms verschillen.

Blijf tijdens de teruggroei mild verzorgen. Vermijd chemische behandelingen tot haar en hoofdhuid hersteld zijn en uw arts ermee instemt. Sommige mensen houden het haar liever kort zolang het nog ongelijk groeit.

Wanneer u een arts raadpleegt

Bij een klein aantal mensen groeit het haar dunner terug dan vroeger of komt het op sommige plekken niet volledig terug, en ook sommige hormonale therapieën die na chemotherapie worden gebruikt, kunnen dunner haar geven. Lijkt de teruggroei vele maanden na het einde van de behandeling erg traag, pleksgewijs of afwezig, bespreek dat dan met uw oncologisch team. Zij kunnen u doorverwijzen naar een dermatoloog om de oorzaak te zoeken, die ook behandelbaar kan zijn, zoals schildklierproblemen of een laag ijzergehalte.

Emotionele steun

Haarverlies kan het zelfbeeld raken, het gevoel van privacy en hoe mensen zich voelen als ze de deur uitgaan. Die gevoelens zijn heel gewoon en terecht. Praten met een psycholoog, aansluiten bij een lotgenotengroep of spreken met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt, kan helpen. Veel ziekenhuizen en patiëntenorganisaties geven advies over pruiken, hoofddeksels en make-up voor wenkbrauwen en wimpers.

Het kan helpen om te onthouden dat haarverlies niets zegt over uw kracht of over het succes van uw behandeling. Het is een bijwerking, en bij de meeste mensen gaat het voorbij.

Samenwerken met uw medisch team

Elke patiënt is anders, en wat de een helpt, past misschien niet bij de ander. Houd het contact met uw oncoloog en verpleegkundigen open: vraag naar het verwachte effect van uw middelen op het haar, of hoofdhuidkoeling mogelijk is, welke producten veilig zijn en wanneer u weer mag verven of stylen. Elke beslissing over ingrepen op de hoofdhuid tijdens of na de behandeling van kanker hoort samen met uw oncoloog te worden genomen.

Consult bij City Medical Centre

Na chemotherapie herstelt het haar meestal vanzelf, en in de meeste gevallen is geen ingreep nodig. Een haartransplantatie is geen behandeling voor haaruitval door chemotherapie. Ze kan alleen in specifieke situaties ter sprake komen, bijvoorbeeld als het haar op sommige plekken lang na het einde van de behandeling niet is teruggegroeid, of bij erfelijke haaruitval die los staat van de chemotherapie, en alleen nadat uw oncoloog heeft bevestigd dat het veilig is. City Medical Centre werkt met internationale patiënten, en het eerste consult is gratis en kan online plaatsvinden. Gaat uw oncoloog akkoord, dan kunt u foto's en vragen via WhatsApp sturen, en de arts legt uit of een transplantatie überhaupt zinvol is. Over de prijs wordt pas na die beoordeling gesproken; ze wordt in het contract vastgelegd, en een persoonlijke coördinator begeleidt u de hele tijd. Meer over de ingreep leest u op de pagina over haartransplantatie.

Veelgestelde vragen

Groeit mijn haar terug na chemotherapie?

Bij de meeste mensen wel. Het haar begint meestal binnen enkele weken tot enkele maanden na de laatste behandeling weer te groeien. In het begin kan het fijner, krulliger of anders van kleur zijn, en in de maanden daarna gaat het vaak weer meer op het oude haar lijken.

Voorkomt hoofdhuidkoeling haaruitval?

Bij sommige mensen en sommige chemotherapieschema's kan het de haaruitval beperken, maar het werkt niet bij iedereen en is niet geschikt voor elke soort kanker of behandeling. Of u het kunt gebruiken, beslist uw oncoloog.

Mag ik mijn haar verven als het weer begint te groeien?

Meestal wordt geadviseerd te wachten tot het nieuwe haar en de hoofdhuid hersteld zijn, omdat de hoofdhuid gevoelig en het haar kwetsbaar kan zijn. Vraag uw oncologisch team wanneer het veilig is, en kies milde producten als u weer begint.

Wat als mijn haar niet goed teruggroeit?

Is de teruggroei vele maanden na het einde van de behandeling erg traag, pleksgewijs of afwezig, meld dat dan aan uw oncologisch team. Zij kunnen u doorverwijzen naar een dermatoloog om de oorzaak te zoeken, die ook behandelbaar kan zijn. Bespreek elke ingreep eerst met uw oncoloog.

Wordt na chemotherapie een haartransplantatie toegepast?

Zelden. Het haar groeit meestal vanzelf terug, dus een transplantatie hoort niet standaard bij het herstel. Ze kan alleen ter sprake komen als sommige plekken lang na de behandeling niet zijn hersteld, of bij erfelijke haaruitval die er los van staat, en alleen met instemming van uw oncoloog.