City Medical Centre · wielospecjalistyczna klinika chirurgicznaCzynne całą dobę
PL
Napisz na Telegramie

Leczenie zapalenia stawów w Gdańsku metodą PRP i SVF

W ramach leczenia zapalenia stawów: PRP i terapia komórkowa SVF dla kolana, ręki, barku i innych stawów — po wcześniejszej analizie przypadku i badań przez lekarza

Konsultacja i analiza badań obrazowychBezpłatnie

Napisz na WhatsAppie

Bezpłatna konsultacja online · Odpowiedź w 15 minut

Staw kolanowy: regeneracyjne leczenie bez operacji
Leczenie stawów bez operacji. Bezpłatnie konsultacja i analiza badań obrazowych

Napisz do naszego koordynatora

Bezpłatna konsultacja online · Odpowiedź w 15 minut

Napisz na Telegramie

Wysyłając wiadomość, akceptujesz politykę prywatności

Na czym polega

Czym jest zapalenie stawów
i kiedy to leczenie jest odpowiednie?

Zapalenie stawów to stan zapalny stawu. Typowe objawy to ból w spoczynku i w nocy, poranna sztywność trwająca dłużej niż pół godziny, obrzęk, zaczerwienienie i ciepło nad stawem. Przyczyny bywają różne: choroby autoimmunologiczne, takie jak reumatoidalne lub łuszczycowe zapalenie stawów, dna moczanowa, zakażenie lub dawny uraz.

  • Bez operacji — zastrzyk zamiast operacji
  • Własne tkanki — krew i tkanka tłuszczowa pacjenta
  • USG — kontrola każdego wstrzyknięcia
Staw kolanowy: wstrzyknięcie pod kontrolą USG

Dla kogo jest to leczenie

O tym, czy to leczenie jest odpowiednie, decyduje lekarz po badaniu i analizie zdjęć

Odpowiedni

Lekarz razem z pacjentem ogląda zdjęcia RTG kolana
  • Ból, trzeszczenie lub sztywność stawu
  • Leki przeciwbólowe pomagają tylko na krótko
  • Rekonwalescencja po urazach i operacjach
  • Potrzebujesz drugiej opinii o swoich badaniach obrazowych
  • Chcesz uniknąć lub odłożyć endoprotezoplastykę stawu
  • Wczesna lub umiarkowana artroza albo zapalenie stawów
  • Duże obciążenie stawów — sport lub praca fizyczna

Nieodpowiedni

Lekarz bada kolano pacjenta
  • Choroby nowotworowe
  • Ciąża
  • Zaburzenia krzepnięcia krwi
  • Ostre infekcje, w tym zakażenie w stawie lub w jego pobliżu
  • Zaostrzenie poważnej choroby przewlekłej
  • Przeciwwskazania czasowe: stan zapalny skóry nad leczonym stawem, gorączka, przeziębienie lub grypa

Nie masz pewności, czy to leczenie jest dla Ciebie?

Zostaw swój numer — koordynator poprosi o Twoje badania obrazowe (RTG, MRI lub USG), a lekarz powie, czy leczenie bez operacji jest dla Ciebie odpowiednie.

Sprawdź, czy to dla mnie

Co leczymy

Leczone schorzenia

Jak to działa

Przebieg zabiegu krok po kroku

Konsultacja i analiza badań1

Konsultacja i analiza badań

Lekarz bada staw, przegląda zdjęcia RTG, rezonans lub USG i decyduje, czy zabieg jest odpowiedni. Posiadane badania można przesłać przed wizytą.

Pobranie krwi do PRP2

Pobranie krwi do PRP

Z żyły pobieramy niewielką ilość krwi; później przygotowuje się z niej osocze bogatopłytkowe z czynnikami wzrostu.

Pobranie tkanki tłuszczowej3

Pobranie tkanki tłuszczowej

W znieczuleniu miejscowym przez nakłucie na brzuchu lub wewnętrznej stronie uda pobiera się niewielką ilość tkanki tłuszczowej (około 30 ml). Szwy nie są potrzebne.

Przetworzenie w wirówce4

Przetworzenie w wirówce

Wirowanie rozdziela próbkę na warstwy, po czym izoluje się frakcję naczyniowo-zrębową i dodaje ją do osocza bogatopłytkowego.

Wstrzyknięcie do stawu5

Wstrzyknięcie do stawu

Przygotowany materiał wstrzykuje się bezpośrednio do chorego stawu pod kontrolą USG, co pozwala precyzyjnie go umieścić.

Opieka po zabiegu6

Opieka po zabiegu

Bez pobytu w szpitalu i bez kul. Po zabiegu lekarz pozostaje w kontakcie i śledzi reakcję stawu.

Umów konsultację

Zadzwoń lub napisz do nas — nasz koordynator wkrótce się z Tobą skontaktuje i umówi konsultację

Lekarz rozmawia z pacjentem o leczeniu stawów
Umów konsultację
Lekarz rozmawia z pacjentem o leczeniu stawów

Efekty

Po zabiegu

  • Doctor talking warmly with a patient after the procedure

    1 tydzień

    Staw może boleć nieco bardziej — to oczekiwana reakcja.

  • Doctor consulting an older patient one month after treatment

    1 miesiąc

    Ból zwykle słabnie.

  • Doctor explaining progress to a patient using a knee joint model

    ~3 miesiące

    Poprawia się ruchomość i aktywność.

  • Doctor and patient walking together at a follow-up visit

    ~6 miesięcy

    Pełny efekt rozwija się.

Czas utrzymywania się efektu jest różny u każdego i zależy od stadium choroby, masy ciała, aktywności i innych czynników — nikt nie może obiecać gwarantowanego wyniku.

Porównanie

Stosowane metody

Wykorzystuje się wyłącznie własną krew i tkankę tłuszczową — bez materiału od dawcy i syntetycznego

Terapia komórkowa (SVF) z własnej tkanki tłuszczowej

Niewielka próbka Twojej tkanki tłuszczowej jest przetwarzana w celu wyizolowania frakcji naczyniowo-zrębowej (SVF) — mieszaniny komórek biorących udział w regeneracji tkanek. Wraz z Twoim własnym osoczem jest wstrzykiwana do chorego stawu.

Lekarz na tablecie tłumaczy pacjentowi terapię komórkową SVF kolana

W zapalnych chorobach stawów stosuje się ją po wyciszeniu ostrego zaostrzenia, ze względu na wpływ na miejscowy stan zapalny i regenerację tkanek.

Materiał
Twoja tkanka tłuszczowa i osocze
Sposób podania
Do stawu, pod kontrolą USG
Czas trwania
Cały zabieg odbywa się w jeden dzień.

PRP — osocze bogatopłytkowe z własnej krwi

Z niewielkiej ilości krwi oddziela się osocze bogate w płytki krwi i czynniki wzrostu i wstrzykuje je do stawu. Pomaga wyciszyć stan zapalny i tworzy lepsze warunki do regeneracji tkanek.

Lekarz na monitorze tłumaczy pacjentowi terapię PRP stawów

W reumatoidalnym i innych postaciach zapalnych chorób stawów może być zaproponowane jako jeden z elementów ogólnego planu leczenia.

Materiał
Twoja krew pobrana z żyły
Sposób podania
Do stawu, pod kontrolą USG
Czas trwania
Cały zabieg odbywa się w jeden dzień.

Przedstawione korzyści i terminy są wartościami uśrednionymi i podanymi orientacyjnie: plan i rekonwalescencja zależą od Twojego stawu i cech indywidualnych, a lekarz potwierdza je podczas konsultacji.

Podczas konsultacji lekarz przeanalizuje Twoje badania obrazowe i zaproponuje plan leczenia

Bezpłatna konsultacja

Umów konsultację

Stawy

Leczone stawy

Duże lub małe stawy: po analizie badań lekarz wybiera staw, metodę i liczbę wstrzyknięć

  • KolanoKolanoProblemy z łąkotką, zużycie chrząstki i ból na schodach oraz po chodzeniu
  • BiodroBiodroWczesna choroba zwyrodnieniowa biodra, ból w pachwinie, ograniczona rotacja
  • BarkBarkBól przy unoszeniu ręki, ze zużyciem stawu i otaczających go ścięgien
  • ŁokiećŁokiećZużycie powierzchni stawowych i ból po przeciążeniu lub urazie sportowym
  • Stawy ręki i nadgarstkaStawy ręki i nadgarstkaSztywność i ból małych stawów palców i nadgarstka
  • Staw skokowyStaw skokowyBól i sztywność po skręceniach i dawnych urazach

Zalety

Dlaczego pacjenci wybierają City Medical Centre

Dążymy do zachowania własnego stawu zamiast jego wymiany — leczenie bez operacji

Własne tkanki

Własne tkanki

Wykorzystuje się wyłącznie własną krew i tkankę tłuszczową — bez materiału od dawcy i syntetycznego

Bez kul

Bez kul

Znieczulenie miejscowe, nakłucia zamiast cięć i brak długiej rehabilitacji

Druga opinia

Druga opinia

Lekarz bezpłatnie przygotuje niezależną ocenę — wystarczy przesłać zdjęcia RTG, rezonans lub dokumentację

Wsparcie po zabiegu

Wsparcie po zabiegu

Po zabiegu pozostajemy w kontakcie i śledzimy wynik, nie tylko w dniu wstrzyknięcia

O klinice

Klinika, w której poczujesz się swobodnie

Nowoczesny sprzęt, komfortowe sale i troska o każdego pacjenta

Lekarz i pacjent w klinice

Skontaktuj się z nami w dogodny sposób

Odpowiemy na Twoje pytania i znajdziemy dogodny termin konsultacji

Wysyłając wiadomość, akceptujesz politykę prywatności

Zamów bezpłatną rozmowę

Cena

Ceny leczenia zapalenia stawów

Koszt zależy od stawu, rodzaju zapalenia stawów i metody, dlatego lekarz podaje go po konsultacji

FAQ

Leczenie stawów: najczęstsze pytania

O schorzeniach

Więcej o tych schorzeniach

Inne usługi naszej kliniki

Jak działają PRP i SVF w zapaleniu stawów — pacjenci w Gdańsku

Wstrzyknięć regeneracyjnych nie wykonuje się podczas aktywnego zakażenia stawu ani silnego zaostrzenia. Pacjentom w Gdańsku lekarz wybiera właściwy moment, zwykle po wyciszeniu ostrego stanu zapalnego.

Ból zwykle słabnie w pierwszym miesiącu, a ruchomość poprawia się w ciągu około trzech miesięcy. U pacjentów mieszkających w Gdańsku pełny efekt rozwija się w ciągu mniej więcej sześciu miesięcy, a czas jego utrzymywania się jest indywidualny.

Koszt leczenia zapalenia stawów zależy od stawu, rodzaju zapalenia i metody, dlatego cenę ustala się na konsultacji. Dla pacjentów mieszkających w Gdańsku pierwsza konsultacja i analiza badań są bezpłatne. Wystarczy zostawić imię i numer telefonu, aby się zapisać.

Ból w nocy i poranna sztywność: po czym poznać zapalenie stawów

Zapalenie stawów to choroba zapalna stawów. Typowe objawy to ból w spoczynku i w nocy, poranna sztywność trwająca ponad 30 minut, obrzęk, zaczerwienienie i ocieplenie nad stawem. Przyczyny obejmują choroby autoimmunologiczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, infekcje, dnę moczanową i łuszczycę. Stan zapalny nieustannie drażni receptory bólu w stawie: podczas ruchu, w spoczynku i w nocy.

To odróżnia zapalenie od choroby zwyrodnieniowej. Zużycie chrząstki daje zwykle suche trzeszczenie i tępy ból przy ruchu, a zapalenie stawu kolanowego, wywołane reakcją autoimmunologiczną, infekcją lub dną moczanową, objawia się zaczerwienieniem, ociepleniem, wyraźnym obrzękiem i tkliwością przy dotyku. Podejście do leczenia jest inne, dlatego na początku stawia się rozpoznanie.

Jeśli budzisz się w nocy z bólem stawu, rano rozchodzisz sztywne ręce dłużej niż pół godziny lub staw jest ciepły i opuchnięty, opisz te objawy w pierwszej wiadomości do koordynatora. Pomóż lekarzowi i dołącz zdjęcia obrzękniętego stawu, najlepiej wykonane rano i wieczorem. Zrób je w tym samym oświetleniu, aby były porównywalne.

Warto prowadzić prosty dzienniczek objawów: godzina, w której pojawia się sztywność, jak długo trwa, które stawy są dotknięte, czy objawy są symetryczne po obu stronach ciała, czy była gorączka lub inne dolegliwości. Dla lekarza takie informacje bywają równie cenne jak badanie obrazowe, bo pokazują przebieg choroby w czasie. Kilka tygodni notatek wystarcza, by zobaczyć wzór, którego nie widać w pojedynczym dniu.

Reumatolog prowadzi, my uzupełniamy: miejsce PRP i SVF w leczeniu zapalnym

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba ogólnoustrojowa, którą prowadzi reumatolog. PRP i SVF jej nie leczą; po wygaszeniu ostrego rzutu lekarz może ocenić, czy zastrzyki dostawowe zmniejszą objawy miejscowe. PRP działa obok leczenia zaleconego przez reumatologa, a nie zamiast niego. Bez leczenia reumatoidalne zapalenie stawów może prowadzić do trwałej deformacji stawów, utraty funkcji, osteoporozy i uszkodzenia narządów wewnętrznych, takich jak serce, płuca i nerki, dlatego leczenie na czas jest konieczne.

PRP może odgrywać rolę w reumatoidalnym i innych zapalnych chorobach stawów, pomagając zmniejszyć miejscowy stan zapalny, obrzęk i ból. Płytki krwi uwalniają czynniki wzrostu, które wpływają na regenerację tkanek i odpowiedź immunologiczną. Komórki SVF mogą miejscowo modulować odpowiedź immunologiczną i wspierać naprawę uszkodzonych tkanek stawu, ale badania w tej dziedzinie wciąż trwają, dlatego lekarz omówi, czego realnie można oczekiwać przy danym rodzaju zapalenia stawów.

Łuszczycowe zapalenie stawów to choroba przewlekła, której obecnie nie da się całkowicie wyleczyć. Celem jest długa remisja: kontrola stanu zapalnego i zapobieganie deformacji stawów. Wstrzyknięcia regeneracyjne mogą być jedną z części tego planu. W praktyce oznacza to, że nie rezygnujesz z leków od reumatologa, tylko dodajesz do planu miejscowe leczenie wybranego stawu.

Rozmowę z reumatologiem i z nami warto połączyć: poproś o kopię aktualnych badań krwi, opis rozpoznania i listę przyjmowanych leków, a potem prześlij je koordynatorowi. Dzięki temu lekarz widzi pełny obraz i nie proponuje czegoś, co kolidowałoby z leczeniem podstawowym. Gdy reumatolog zmienia schemat leków, poinformuj o tym od razu, bo termin zabiegu może wymagać korekty.

Przy dnie moczanowej, infekcji stawu i chorobach autoimmunologicznych przyczyny zapalenia są różne, więc różne są też zasady postępowania. Zakażenie stawu wymaga innej pomocy niż rzut reumatoidalny, a dna zależy od poziomu kwasu moczowego i diety. Dlatego tak ważne jest rozpoznanie postawione przez lekarza prowadzącego, które przekazujesz nam z badaniami. Bez niego nie da się dobrać bezpiecznej metody.

Kiedy wstrzyknięcie ma sens: po wyciszeniu ostrego rzutu

Terapia SVF z własnej tkanki tłuszczowej w zapalnych chorobach stawów stosowana jest po wyciszeniu ostrego zaostrzenia, ze względu na wpływ na miejscowy stan zapalny i regenerację tkanek. PRP, czyli osocze bogatopłytkowe, może być zalecane w reumatoidalnym i innych zapalnych chorobach stawów jako jeden z elementów szerszego planu leczenia. Wykorzystuje się wyłącznie własną krew i tkankę tłuszczową, bez materiału od dawcy i syntetycznego.

Zabiegu nie wykonuje się podczas aktywnego zakażenia stawu, silnego zaostrzenia, w ciąży, przy chorobie nowotworowej ani zaburzeniach krzepnięcia krwi; w takich przypadkach lekarz go odkłada lub proponuje inną opcję. Wstrzyknięcia dostawowe, w tym PRP i SVF, są przeciwwskazane w ciąży. O leczeniu zapalenia stawów w ciąży decyduje się wyłącznie wspólnie z położnikiem i reumatologiem.

Materiał wstrzykuje się bezpośrednio do chorego stawu pod kontrolą USG. Nie ma pobytu w szpitalu ani kul, a znieczulenie miejscowe i nakłucia zamiast cięć sprawiają, że nie ma długiej rehabilitacji. Po zabiegu lekarz pozostaje w kontakcie i śledzi reakcję stawu. Staw może boleć nieco bardziej, i jest to oczekiwana reakcja.

Wstrzyknięcie nie jest zabiegiem na ostry rzut. Jeśli staw jest bardzo gorący, spuchnięty, a ból nie ustępuje, najpierw potrzebna jest pomoc reumatologa lub lekarza dyżurnego. Dopiero gdy zapalenie się uspokoi, ocenia się, czy miejscowe leczenie może pomóc. Takie ustawienie kolejności chroni przed rozczarowaniem i pozwala wykorzystać zabieg w momencie, w którym ma największy sens.

Staw zapalny reaguje na leczenie inaczej niż staw zużyty, dlatego lekarz nie obiecuje szybkiego efektu. Pierwsze tygodnie służą obserwacji: czy zmniejsza się ból w nocy, czy poranna sztywność trwa krócej niż 30 minut, czy obrzęk jest mniejszy. Dla oceny wyniku ważne jest, abyś zapisywał te same wskaźniki przed zabiegiem i po nim, w podobnych warunkach.

Zimne, wilgotne dni w Gdańsku a planowanie leczenia stawów zapalnych

Gdańsk leży nad Zatoką Gdańską, a według tabeli klimatycznej Światowej Organizacji Meteorologicznej w styczniu jest tu średnio 15 dni deszczowych, w lipcu 13. Średnia najwyższa temperatura dzienna w styczniu to +1,4 °C, a najniższa −3,4 °C. W takich warunkach infekcje górnych dróg oddechowych zdarzają się częściej, a to ma znaczenie, bo przeziębienie lub grypa z gorączką, a także aktywne zakażenie, to sytuacje, w których zabiegu nie wykonuje się do czasu wyleczenia.

Dlatego przy planowaniu terminu uwzględnij porę roku. Jeśli leczysz zapalną chorobę stawów i bierzesz leki, które wpływają na odporność, porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, jak bezpiecznie zaplanować zabieg w sezonie infekcyjnym. Koordynator pomoże ustalić kolejność kroków: najpierw konsultacja z reumatologiem, potem ocena badań u nas, a dopiero wtedy decyzja o terminie.

W lipcu średnia najwyższa temperatura dzienna to +21,0 °C, a średnia temperatura morza 18,5 °C. Ciepło zwykle ułatwia ruch i poranne rozchodzenie sztywności, ale intensywne słońce może nie służyć osobom przyjmującym niektóre leki, o czym informuje lekarz prowadzący. Zapytaj reumatologa, na co zwrócić uwagę latem, nim zaplanujesz urlop nad morzem.

Z praktycznych rzeczy: chłodne i wilgotne dni sprzyjają ograniczaniu ruchu, a przy zapalnych chorobach stawów brak ruchu zwykle nasila sztywność. Dlatego krótkie ćwiczenia w domu, rozciąganie rano i delikatne rozruszanie rąk w ciepłej wodzie to proste sposoby, o których warto zapytać fizjoterapeutę. Nie zastępują one leczenia, ale pomagają przetrwać okres, w którym pogoda nie zachęca do wyjścia z domu.

Przy planowaniu pamiętaj o kalendarzu. Ustawowo wolne od pracy są w Polsce między innymi 1 stycznia, 6 stycznia, 1 maja, 3 maja, Boże Ciało, 15 sierpnia, 1 listopada i 11 listopada, a od 2025 roku także 24 grudnia. Długi weekend jest dobrym momentem, by przeczekać pierwsze doby po wstrzyknięciu w domu, ale nie zastąpi kontroli u reumatologa ani konsultacji z nami. Terminy wizyt u lekarza prowadzącego ustalaj niezależnie od terminu zabiegu.

Konsultacja online, skierowanie do reumatologa i NFZ

Wyślij koordynatorowi zdjęcia RTG, rezonans, USG lub wyniki badań krwi. Lekarz bezpłatnie je przeanalizuje i powie, czy dany rodzaj zapalenia stawów kwalifikuje się do leczenia regeneracyjnego. Dołącz informację o rozpoznaniu, jeśli je masz, o dotychczasowych lekach i o tym, czy ostatni rzut choroby jest już wyciszony. Zapytaj o plan: który staw, ile wstrzyknięć i jakie badania powtórzyć.

Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje świadczenia z wykazu, a do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i leczenia szpitalnego potrzebne jest skierowanie. Świadczenia udzielone pacjentowi bez skierowania, poza wymienionymi przypadkami, nie są finansowane przez NFZ. Leczenie reumatologiczne prowadzone ścieżką publiczną pozostaje podstawą, a nasza konsultacja jest dodatkową, niezależną oceną, nie jego zamiennikiem.

Koordynatorzy odpowiadają w WhatsAppie i Telegramie całą dobę. Pierwsza rozmowa jest bezpłatna, a cena zależy od stawu, metody i rodzaju zapalenia stawów, dlatego lekarz podaje ją po konsultacji.

Przygotuj kilka pytań: czy mój rodzaj zapalenia kwalifikuje się do leczenia regeneracyjnego, w jakim momencie choroby najlepiej wykonać zabieg, czy trzeba zmienić jakiekolwiek leki przed zabiegiem, jak długo utrzymuje się efekt i co zrobić, jeśli rzut wróci. Odpowiedzi na nie dostaniesz przed podjęciem decyzji, a cena jest zapisana w umowie.

Jeśli chcesz, wyślij także zdjęcia dłoni, stóp lub innych zajętych stawów, bo widoczny obrzęk i deformacja pomagają ocenić zaawansowanie choroby. Zdjęcia zrób w świetle dziennym, bez biżuterii i rękawiczek, z obu stron. Gdy zmiany występują symetrycznie, pokaż obie dłonie obok siebie: to ułatwia porównanie.

Czy PRP lub SVF wyleczą reumatoidalne zapalenie stawów?

Nie. Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba ogólnoustrojowa, którą prowadzi reumatolog. PRP i SVF jej nie leczą; po wygaszeniu ostrego rzutu lekarz może ocenić, czy zastrzyki dostawowe zmniejszą objawy miejscowe.

Po czym odróżnić zapalenie stawu kolanowego od artrozy?

Zapalenie daje zaczerwienienie, ocieplenie, wyraźny obrzęk i tkliwość przy dotyku. Choroba zwyrodnieniowa to zużycie chrząstki, które zwykle daje suche trzeszczenie i tępy ból przy ruchu.

Co się stanie, jeśli nie leczyć reumatoidalnego zapalenia stawów?

Bez leczenia może prowadzić do trwałej deformacji stawów, utraty funkcji, osteoporozy i uszkodzenia narządów wewnętrznych, takich jak serce, płuca i nerki. Leczenie na czas jest potrzebne, by zapobiec powikłaniom.

Czy zabieg można wykonać w ciąży?

Nie. Wstrzyknięcia dostawowe, w tym PRP i SVF, są przeciwwskazane w ciąży. O leczeniu zapalenia stawów w ciąży decyduje się wyłącznie wspólnie z położnikiem i reumatologiem.

Czy infekcja w sezonie jesienno-zimowym przesuwa termin?

Tak. Aktywne zakażenie, przeziębienie lub grypa z gorączką i stan zapalny skóry nad stawem to powody do odłożenia zabiegu. Dlatego w chłodnej porze roku warto zostawić margines w kalendarzu.

Czy leczenie działa w łuszczycowym zapaleniu stawów?

Łuszczycowe zapalenie stawów to choroba przewlekła, której obecnie nie da się całkowicie wyleczyć. Celem jest długa remisja, a wstrzyknięcia regeneracyjne mogą być jedną z części planu.

Jakie dokumenty przesłać koordynatorowi z Gdańska?

Zdjęcia RTG, rezonans, USG lub wyniki badań krwi oraz informację o rozpoznaniu i przyjmowanych lekach. Lekarz bezpłatnie je przeanalizuje i powie, czy dany rodzaj zapalenia kwalifikuje się do leczenia regeneracyjnego.

Czy potrzebne jest skierowanie do reumatologa w ramach NFZ?

Do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej co do zasady potrzebne jest skierowanie, a świadczenia bez skierowania, poza wymienionymi przypadkami, nie są finansowane przez NFZ. Szczegóły sprawdzisz w oddziale wojewódzkim funduszu.